Het recht van een verkoper om geleverde maar onbetaalde roerende zaken onder bepaalde voorwaarden terug te eisen. Hiervoor gelden korte wettelijke termijnen.
Het kan van belang zijn wanneer geen bruikbaar eigendomsvoorbehoud is afgesproken. De verkoper gebruikt dan een eigen wettelijke route. Die mogelijkheid geldt niet onbeperkt: de koop, betalingsverplichting, staat van de goederen, positie van derden en vervaltermijnen moeten worden beoordeeld. Snel en nauwkeurig handelen is daarom belangrijk.
Voor welke prestatie is het bedoeld?
De regeling ziet op bepaalde geleverde roerende zaken die geen registergoederen zijn. Denk aan handelsgoederen of apparatuur. Een onbetaalde rekening voor alleen adviesuren geeft niet dezelfde mogelijkheid om de verrichte dienst terug te halen.
Ook bij goederen moet duidelijk zijn welk deel van de koopprijs nog verschuldigd is en waarom terugvordering kan worden verlangd. Een factuur kan worden betwist of gedeeltelijk betaald zijn. De overeenkomst en verdere omstandigheden moeten daarom naast het betaaloverzicht worden gelegd.
Een geldig beroep heeft juridische gevolgen die verder gaan dan een gewone herinnering. De verklaring moet dan ook duidelijk maken dat de verkoper het recht van reclame inroept en op welke overeenkomst en zaken die handeling ziet.
Verschil met eigendomsvoorbehoud
Bij eigendomsvoorbehoud is vooraf afgesproken dat eigendom onder voorwaarden bij de verkoper blijft. Het recht van reclame berust op een wettelijke bevoegdheid na levering. Daarvoor is niet hetzelfde vooraf overeengekomen beding nodig.
Dat betekent niet dat de wettelijke route altijd beschikbaar is als een eigendomsvoorbehoud ontbreekt. De eigen voorwaarden van reclame moeten worden vervuld. De twee begrippen kunnen daarom niet alleen op basis van hetzelfde gewenste resultaat als uitwisselbaar worden behandeld.
Controleer eerst welke afspraak en levering er waren. Soms moet worden onderzocht welke route werkelijk past en welke verklaring daarbij nodig is. Een algemene brief waarin alleen staat dat goederen nog van u zijn, omschrijft niet noodzakelijk een geldig beroep op reclame.
De termijnen werken samen
De wettelijke regeling kent twee perioden voor het verval: zes weken na opeisbaarheid van de koopprijs en zestig dagen nadat de zaak bij of namens de koper is opgeslagen. Het recht vervalt wanneer beide perioden zijn verstreken.
Het is dus niet juist om zonder meer de kortste van die twee perioden als enige uiterste grens te gebruiken. Wel moeten beide uitgangsdata zorgvuldig worden vastgesteld. Afwijkende betaalafspraken, de feitelijke aflevering en bewijs van ontvangst kunnen daarbij discussie geven.
Gebruik de combinatie niet als reden om tot de laatste dag te wachten. Een noodzakelijke verklaring moet ook op de juiste manier worden gedaan. Vraag bij twijfel direct welke datum en handeling bepalend zijn. Een laat contactbericht kan een al vervallen recht niet vanzelf herstellen.
Welke goederen kunnen nog worden aangewezen?
Onderzoek of de geleverde zaken nog aanwezig zijn en in de vereiste toestand kunnen worden teruggevorderd. Verwerking, verandering, vermenging of doorlevering kunnen gevolgen hebben. Ook rechten van derden moeten worden beoordeeld.
Gebruik serienummers, batchgegevens, leveringsbewijzen en foto’s om de herkomst te laten zien. Een totaalfactuur voor meerdere orders bewijst niet zelfstandig dat precies die voorraad nog op de locatie staat. Laat deelbetalingen en retouren in de specificatie terugkomen.
Een fictief voorbeeld: drie afzonderlijk geprijsde machines zijn geleverd, waarvan één volledig is betaald. Een beroep op reclame moet dan niet alleen het totaalsaldo noemen, maar ook de relevante koopafspraken en machines aanwijzen. De betaalde machine kan niet zonder meer worden behandeld alsof ook haar koopprijs volledig openstaat.
De verklaring en communicatie
Maak de grondslag van uw verzoek duidelijk. Vermeld order, facturen, leverdata, betalingstermijn, openstaande prijs en herkenbare zaken. Bewaar bewijs van verzending en ontvangst. Alleen een eigen conceptbrief bewaren toont nog niet dat de verklaring de juiste partij heeft bereikt.
Bij faillissement moet de curator direct worden geïnformeerd. De wet kent een mogelijkheid waarbij de curator door betaling of zekerheidstelling onder voorwaarden de terugvordering kan afweren. De daarbij te stellen redelijke termijn en verdere afstemming verdienen aandacht.
Een ontvangstbevestiging is niet automatisch instemming met uw hele aanspraak. Vraag welk onderdeel eventueel ontbreekt of wordt betwist. Dat kan de toepasselijke termijn zijn, maar ook de staat van de goederen of de vraag welke koopprijs nog openstaat.
Feitelijke afgifte regelen
Een geldig beroep betekent niet dat u op eigen initiatief het magazijn kunt betreden. Een afkoelingsperiode of andere praktische en juridische omstandigheden kunnen op de uitvoering inwerken. Stem daarom toegang en afgifte af met de bevoegde partij.
Leg vast welke goederen worden opgehaald, door wie en op welk moment. Controleer aantallen en staat en bewaar een afgiftebewijs. Bij ontbrekende zaken moet duidelijk blijven welk onderdeel van het verzoek nog niet is uitgevoerd.
Ook transport, eventuele kosten en de verdere financiële verwerking moeten worden afgesproken. Een goederenrechtelijke aanspraak en de vraag wie een bepaalde rit betaalt zijn verschillende onderwerpen. Onduidelijkheid over die praktische punten kan een afgifte onnodig bemoeilijken.
Geldvordering en terugvordering op elkaar afstemmen
Als u daarnaast een geldclaim heeft ingediend, moet worden vastgelegd wat terugontvangen goederen of alsnog ontvangen betaling daarvoor betekenen. Voorkom dat dezelfde levering als volledig onbetaald blijft geregistreerd terwijl de goederen al zijn teruggekeerd.
De uiteindelijke afrekening hangt af van de rechtsgevolgen en afspraken. Trek daarom niet zonder beoordeling een willekeurige magazijnwaarde van het factuursaldo af. Bewaar oorspronkelijke bedragen en latere correcties afzonderlijk.
Het recht van reclame is vooral praktisch bruikbaar als tijdlijn, identificatie en verklaring op elkaar aansluiten. De wettelijke mogelijkheid vervangt geen bewijs van de levering en een goede administratie herstelt niet automatisch een gemiste termijn. Beide onderdelen moeten tijdig worden gecontroleerd.