Een periode waarin bepaalde schuldeisers hun rechten op goederen van het failliete bedrijf tijdelijk niet mogen uitoefenen zonder toestemming. Zo krijgt de curator tijd om de situatie te onderzoeken.
De maatregel geeft de curator ruimte om de situatie te onderzoeken. Bij het begin van een faillissement kan nog onduidelijk zijn welke goederen tot de boedel behoren, wie rechten heeft en hoe een eventuele voortzetting kan worden beoordeeld. Als alle betrokkenen direct goederen zouden ophalen of afzonderlijk verhaal nemen, kan dat onderzoek worden doorkruist.
Wat wordt tijdelijk beperkt?
Artikel 63a Faillissementswet geeft een regeling voor de afkoelingsperiode in faillissement. De beperking kan betrekking hebben op bevoegdheden om verhaal te nemen op goederen in de macht van de failliet of de curator, en op bevoegdheden tot opeising van zulke goederen. Voor uitoefening kan een machtiging van de rechter-commissaris nodig zijn.
Dat betekent niet dat alle schulden verdwijnen of dat ieder contract automatisch wordt verlengd. Het gaat om bepaalde bevoegdheden rond goederen. Welke beperking in een concrete situatie geldt, moet aan de wettelijke regeling en de beschikking worden getoetst.
Een leverancier die stelt eigenaar te zijn van nog aanwezige voorraad, kan daarom niet uitsluitend op basis van zijn eigendomsclaim besluiten meteen te laden. Zijn recht moet worden onderzocht en de geldende maatregel kan de feitelijke uitoefening tijdelijk beperken.
Hoe lang duurt de periode?
De wet voorziet in een eerste termijn van maximaal twee maanden. Eenmaal verlengen met maximaal twee maanden is mogelijk. Controleer de daadwerkelijke beslissing: een wettelijke maximumduur betekent niet dat iedere periode standaard even lang duurt.
Noteer begin, einde en eventuele verlenging. Een bericht dat een afkoelingsperiode is aangevraagd, is nog geen bevestiging dat zij al geldt. Ook een oude beschikking zegt niet vanzelf dat de beperking vandaag nog van kracht is. Vraag bij onduidelijkheid welke actuele beslissing van toepassing is.
De afkoelingsperiode in faillissement moet bovendien worden onderscheiden van regelingen binnen andere herstructureringsprocedures. Dezelfde term kan in een ander wettelijk kader een andere duur, reikwijdte of functie hebben. Neem informatie over een WHOA-traject daarom niet zonder controle over voor een faillissementsdossier.
Eigendom blijft een afzonderlijke vraag
Het tijdelijk beperken van opeising beslist niet automatisch wie eigenaar van de goederen is. Een eigendomsvoorbehoud moet bijvoorbeeld geldig zijn overeengekomen en betrekking hebben op herkenbare zaken. De curator kan daarvoor contracten, voorwaarden, facturen en leveringsgegevens nodig hebben.
Goederen kunnen ook zijn verwerkt, vermengd of doorverkocht. Dan vraagt de aanspraak verdere beoordeling. Een pallet met een leveranciersnaam of een vermelding in een boekhoudpakket geeft niet in alle gevallen voldoende bewijs van eigendom.
Meld uw recht daarom tijdens de afkoelingsperiode en wacht niet totdat de laatste dag is aangebroken. U kunt de beoordeling voorbereiden terwijl feitelijke afgifte nog niet is toegestaan. Maak duidelijk welke goederen u bedoelt en op welke documenten de aanspraak berust.
Wat vraagt u aan de curator?
Een gerichte melding bevat de overeenkomst, de relevante leveringen en een goederenlijst. Vermeld serienummers, aantallen, bekende locatie en openstaande bedragen. Leg ook uit of u eigenaar, pandhouder of een andere rechthebbende stelt te zijn.
Vraag vervolgens hoe de goederen worden geïdentificeerd en welke afspraken over bewaring of gebruik gelden. Als u een concreet risico ziet, benoem dat afzonderlijk. Denk aan bederfelijke voorraad, een noodzakelijke onderhoudsbeurt of een geplande verwerking waardoor identificatie moeilijker wordt.
Een fictief voorbeeld: een leverancier heeft tien nog onbetaalde machines geleverd en ziet dat een verkoop wordt voorbereid. De zin ‘alles in de hal is van ons’ is onvoldoende. Een lijst met nummers, leveringsbewijzen en de toepasselijke voorwaarden maakt duidelijk op welke zaken het verzoek betrekking heeft.
Kan een handeling toch worden toegestaan?
De regeling kent een rol voor de rechter-commissaris bij machtiging. Of een verzoek kan worden gedaan en op welke grond, hangt af van de wettelijke positie en omstandigheden. Een partij die dringend afgifte nodig heeft, doet er goed aan concreet te onderbouwen wat het belang en risico zijn.
Een gewone afspraak met een medewerker van de failliete onderneming vervangt niet vanzelf een benodigde machtiging. Controleer wie bevoegd is en welke beslissing of toestemming nodig is. Leg een bevestigde afspraak over afgifte schriftelijk vast.
Ga ook niet ervan uit dat een verzoek automatisch alle andere termijnen opschort. Contractuele of wettelijke stappen rond uw aanspraak kunnen een eigen tijdpad hebben. Laat bij urgentie beoordelen welke acties naast elkaar moeten worden voorbereid.
Gebruik en verkoop vragen hun eigen beoordeling
De afkoelingsperiode geeft de curator onderzoeksruimte. Dat betekent niet zonder meer dat ieder goed van een derde vrij kan worden gebruikt of verkocht. De rechten op de goederen, de wettelijke bevoegdheden en eventuele afspraken blijven van belang.
Vraag bij voorgenomen gebruik wat precies gebeurt en hoe uw positie wordt verwerkt. Als een vergoeding of zekerheid wordt besproken, moet duidelijk zijn waarop die ziet. Een algemene toezegging dat ‘het later wordt geregeld’ laat te veel vragen open over eigendom, waarde en betaling.
Houd ook een eventuele geldvordering gescheiden van het verzoek om afgifte. Als u goederen terugontvangt, kan dat gevolgen hebben voor het nog gevorderde bedrag. Een terugvordering en een ongewijzigde volledige geldclaim mogen niet ongemerkt tot dubbele vergoeding leiden.
Wat gebeurt er na afloop?
Na afloop moet opnieuw worden gekeken welke bevoegdheden kunnen worden uitgeoefend en welke andere beperkingen of rechten bestaan. Het einde van de periode is geen algemene toestemming om zelfstandig een pand binnen te gaan of betwiste goederen mee te nemen.
Stem locatie, toegang, transport en een afgiftebewijs af. Controleer aantallen en staat van de goederen en bewaar de correspondentie. Bij een betwiste aanspraak blijft een inhoudelijke beoordeling nodig, ook als de afkoelingsperiode inmiddels voorbij is.
De praktische waarde van de periode ligt dus in zorgvuldig onderzoek en afstemming. Voor een rechthebbende begint die afstemming met een concreet dossier en een duidelijk verzoek, niet met wachten zonder de eigen positie vast te leggen.