Een schuld die rechtstreeks uit de boedel moet worden betaald en niet als gewone vordering ter verificatie hoeft te worden ingediend. Voorbeelden zijn het salaris van de curator en in bepaalde gevallen huur die na de faillissementsdatum verschuldigd is.
Het onderscheid is belangrijk voor de beoordeling en betaling van aanspraken. Een factuur met een datum na de faillietverklaring is niet uitsluitend daardoor een boedelschuld. De juridische grondslag, de gebeurtenis die de verplichting deed ontstaan en de hoedanigheid van de betrokken partij moeten worden onderzocht.
Waarop kan een boedelschuld berusten?
De rechtspraak onderscheidt verschillende gronden. Een onmiddellijke aanspraak tegenover de boedel kan voortkomen uit de wet, uit een verplichting die de curator in zijn hoedanigheid is aangegaan of uit handelen in strijd met een verplichting die hij in die hoedanigheid moet naleven.
Dat kader voorkomt dat iedere nieuwe rekening automatisch dezelfde status krijgt. Een aanspraak kan tijdens het faillissement worden berekend of gefactureerd terwijl zij samenhangt met een oudere rechtsverhouding. De factuurdatum vertelt daarom maar een deel van het verhaal.
De concrete wettelijke regeling kan eveneens verschil maken. Zo zijn er bijzondere bepalingen voor bepaalde huur- en loonverplichtingen. Het is onvoldoende om uit één voorbeeld af te leiden dat ieder contract na faillissement op dezelfde wijze wordt behandeld. Kijk steeds naar het soort verplichting en de daarvoor geldende voorwaarden.
Een oude levering wordt niet vanzelf een nieuwe schuld
Een leverancier kan vóór faillissement goederen hebben geleverd waarvoor betaling uitblijft. Als de curator die goederen later verkoopt, maakt dat de oorspronkelijke koopprijs niet alleen daardoor tot boedelschuld. De oude leveringsverhouding moet worden beoordeeld op haar eigen grondslag.
Mogelijk heeft de leverancier wel een eigendomsvoorbehoud, pandrecht of andere aanspraak. Die positie moet afzonderlijk worden onderbouwd. Een bijzondere aanspraak op goederen is niet hetzelfde als de kwalificatie van de volledige factuur als boedelschuld.
Houd daarom de overeenkomst, levering en openstaande factuur herkenbaar bij elkaar. Vermeld nieuwe afspraken na faillissement apart. Als alle bedragen op één leverancierssaldo worden gezet, kan later onduidelijk worden welke prestatie bij welke juridische positie hoort.
Een nieuwe opdracht van de curator
De curator kan voor de afwikkeling een dienst of levering nodig hebben, zoals vervoer, opslag of aanvullende werkzaamheden. Vraag dan wie de opdracht geeft, in welke hoedanigheid en onder welke voorwaarden. Een oud contactpersoon van de onderneming is niet vanzelf bevoegd om de boedel te binden.
Leg prijs, omvang, uitvoering en facturatie vast. Controleer ook of een opdracht daadwerkelijk is bevestigd of dat alleen een mogelijkheid wordt onderzocht. Een gesprek over wat nodig zou kunnen zijn, is niet altijd hetzelfde als een gesloten overeenkomst.
Een fictief voorbeeld: u had al € 3.000 tegoed voor oude leveringen en wordt gevraagd voor € 600 goederen naar een opslag te vervoeren. De nieuwe vervoersopdracht en de oude factuur moeten apart zichtbaar blijven. Het bestaan van de nieuwe opdracht lost het eerdere openstaande bedrag niet automatisch op.
Boedelschuld en voorrang zijn verschillende begrippen
Een preferente faillissementsvordering heeft een wettelijke voorrangspositie binnen haar behandeling. Een boedelschuld kent een andere juridische grondslag en route. Daarnaast kunnen pand- en hypotheekhouders rechten hebben op specifieke goederen of opbrengsten.
Die categorieën mogen niet worden samengevoegd tot één algemeen label ‘komt eerst’. De rangorde en samenloop moeten worden beoordeeld met de concrete aanspraken. Ook binnen de groep boedelschulden kan verschil in positie bestaan.
Het is daarom nuttig om bij een claim zowel de grondslag als de gevraagde behandeling te benoemen. Alleen het woord boedelschuld op een factuur zetten, maakt die kwalificatie nog niet bindend. De curator kan vragen waarop u de aanspraak baseert en welke feiten dat ondersteunen.
Ook de boedel kan onvoldoende middelen hebben
Een boedelschuld is geen algemene betalingsgarantie. Er kunnen meer verplichtingen bestaan dan met de beschikbare middelen kunnen worden voldaan. Bij een tekort moeten de toepasselijke regels voor de onderlinge aanspraken worden gevolgd.
Een positief saldo zegt op zichzelf weinig over de ruimte voor uw betaling. Het kan nodig zijn voor andere verplichtingen of samenhangen met rechten op ontvangen bedragen. Vraag daarom bij een nieuwe opdracht ook naar de betaalafspraken en de praktische uitvoering daarvan.
Een afgesproken voorschot, zekerheid of betalingstermijn moet uit de overeenkomst blijken. Veronderstel niet dat een partij met de titel curator onbeperkt kan toezeggen dat iedere rekening uit eigen middelen wordt betaald. De hoedanigheid waarin wordt gehandeld blijft van belang.
Uw aanspraak onderbouwen
Stuur de overeenkomst, opdrachtbevestiging, specificatie en bewijs van uitvoering mee. Beschrijf waarom de verplichting volgens u ten laste van de boedel komt. Vermeld eerdere betalingen en wijzigingen, zodat het gevraagde bedrag controleerbaar is.
Een ontvangstbevestiging is niet automatisch instemming met uw juridische kwalificatie. Vraag bij verschil van mening welk onderdeel wordt betwist: het bestaan van de opdracht, de prestatie, de hoogte of de behandeling als boedelschuld. Die vragen kunnen om verschillende bewijsstukken vragen.
De procedure voor een boedelaanspraak is niet zonder meer dezelfde als de verificatie van een gewone faillissementsvordering. Laat bij een geschil beoordelen welke route passend is. Een verkeerd gekozen procedure kan tijd en kosten veroorzaken zonder het inhoudelijke probleem op te lossen.
De post lezen in een verslag
Een totaal aan boedelschulden kan nog voorlopige, berekende of openstaande bedragen bevatten. Controleer de peildatum en toelichting. Een bedrag dat in een later verslag verandert, hoeft niet uitsluitend een nieuwe verplichting te zijn; ook een correctie of betaling kan de stand beïnvloeden.
Lees daarom de ontwikkeling samen met ontvangsten, uitgaven en het saldo. Voor een individuele crediteur blijft de eigen grondslag bepalend. De kernvraag is steeds waardoor de verplichting is ontstaan en waarom juist de boedel daarop kan worden aangesproken.